🎯 پروتکل پنج مرحله‌ای تدقیق مفهومی

چگونه سوالات فلسفی دقیق بپرسیم

1
شناسایی
شناسایی تمام مفاهیم کلیدی، روابط و پیش‌فرض‌های موجود در سوال
2
نقشه معنایی
ترسیم تعاریف چندگانه از زوایای هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، روش‌شناسی
3
انتخاب
انتخاب و اعلام صریح تعریف مورد نظر برای هر مفهوم
4
سازگاری
بررسی سازگاری منطقی بین تعاریف انتخابی و کشف تناقض‌ها
5
فرمول‌بندی
بازنویسی سوال با دقت و وضوح کامل
🔍 مرحله 1: شناسایی مفاهیم کلیدی
سوال اولیه: "آیا عقل بر احساس برتری دارد؟"

مفاهیم شناسایی شده:
  • • عقل (کدام نوع عقل؟)
  • • احساس (کدام احساسات؟)
  • • برتری (در چه معنایی؟)
  • • رابطه مقایسه (بر اساس چه معیاری؟)
🗺️ مرحله 2: ترسیم نقشه معنایی
تعاریف مختلف "عقل":
عقل ابزاری حل مسئله و محاسبه
عقل محض کشف حقایق متافیزیکی
عقل عملی تشخیص درست از غلط
لوگوس نظم کیهانی
مرحله 3: انتخاب تعاریف
اعلام تعاریف انتخابی:

در این بحث، منظور من:

  • 📌 عقل = عقل عملی کانتی (تشخیص وظیفه)
  • 📌 احساس = احساسات اخلاقی (همدلی، شفقت)
  • 📌 برتری = اولویت در تصمیم‌گیری اخلاقی
⚖️ مرحله 4: بررسی سازگاری
ناسازگار

عقل = کاملاً منطقی و بدون احساس

احساس = کاملاً شهودی

رابطه = یکی جایگزین دیگری

تناقض: انسان هر دو را دارد!
سازگار

عقل = راهنمای اصول

احساس = انگیزه عمل

رابطه = تکمیل‌کننده

منسجم: هر دو لازم‌اند
📝 مرحله 5: فرمول‌بندی نهایی
قبل

"آیا عقل بر احساس برتری دارد؟"

بعد

"در چارچوب اخلاق کانتی، آیا عقل عملی (تشخیص وظیفه) بر احساسات اخلاقی (همدلی) در تصمیم‌گیری اخلاقی اولویت معرفت‌شناختی دارد؟"

✔️ چک‌لیست نهایی